Skip to main content
និយមន័យ

ທາງເລືອກສຳລັບການອອກແບບໂຄງການ, ທີ່ຕັ້ງ, ຂະໜາດ, ການດຳເນີນງານ, ວັດສະດຸ ແລະ/ຫຼື ເຕັກໂນໂລຊີ. ພວກມັນຄວນລວມເຖິງໂຄງການທີ່ມີລັກສະນະ ຫຼື ໜ້າທີ່ທາງເຕັກນິກຄ້າຍຄືກັນທີ່ສາມາດບັນລຸຈຸດປະສົງທີ່ຕ້ອງການ ແຕ່ອາດມີສະຖານທີ່ຕັ້ງ, ຂະໜາດ, ເຕັກໂນໂລຊີ, ການອອກແບບ, ກອບເວລາ ຫຼື ຂັ້ນຕອນການປະຕິບັດງານທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ພ້ອມທັງທາງເລືອກ “ບໍ່ມີໂຄງການ”. ຄວນພິຈາລະນາເຖິງຄວາມເປັນໄປໄດ້ທາງສິ່ງແວດລ້ອມ, ສັງຄົມ, ເຕັກນິກ, ເສດຖະກິດ, ກົດລະບຽບ ແລະ ເຂດອຳນາດສານຂອງແຕ່ລະທາງເລືອກໃນລະຫວ່າງ ການກຳນົດຂອບເຂດໂຄງການ.

ប្រភព

Adapted from School of Oriental and African Studies (SOAS) University of London, "Unit 1: Introduction to Environmental Impact Assessment (EIA)," accessed in 2022, View the Website; International Union for Conservation of Nature (IUCN), "Environmental & Social Management System (ESMS)," 2016, View the PDF; Asian Development Bank (ADB), "Guidebook on Safeguards (Volume I)," 2020, View the PDF; International Union for Conservation of Nature (IUCN), "Environmental and Social Impact Assessment," 2020, View the PDF.

និយមន័យ

ຂີດຄວາມສາມາດຂອງສິ່ງແວດລ້ອມເພື່ອດູດຊຶມປະລິມານສານມົນລະພິດສ່ວນເກີນໃນຂະນະທີ່ຍັງຄົງຢູ່ຕໍ່າກວ່າເກນຄວາມສ່ຽງທີ່ບໍ່ສາມາດຍອມຮັບໄດ້ຕໍ່ສຸຂະພາບມະນຸດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ຂໍ້ມູນສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຕັດສິນໃຈກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ຕັ້ງຂອງໂຄງການ, ການອອກແບບ, ການດຳເນີນງານ ຫຼື ບັນດາມາດຕະການຫຼຸດຜ່ອນ. ພວກມັນຄວນລວມເຖິງຂໍ້ມູນມືສອງ ແລະ ການວິເຄາະອື່ນໆທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ ພ້ອມທັງຂໍ້ມູນເບື້ອງຕົ້ນທີ່ຖືກເກັບກຳໃນພື້ນທີ່ໂຄງການ ແລະ ຂອບເຂດໃກ້ຄຽງ. 

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; International Union for Conservation of Nature (IUCN), "Environmental & Social Management System (ESMS)," 2016, View the PDF; International Union for Conservation of Nature (IUCN), "Environmental and Social Impact Assessment," 2020, View the PDF.

និយមន័យ

ຄວາມຫຼາກຫຼາຍໃນບັນດາສິ່ງມີຊີວິດຈາກທຸກແຫຼ່ງ ເຊິ່ງລວມເຖິງແຕ່ບໍ່ສະເພາະພຽງລະບົບນິເວດທາງບົກ, ທະເລ ແລະ ນໍ້າໃນລັກສະນະອື່ນໆ ແລະ ຄວາມຊັບຊ້ອນທາງນິເວດທີ່ພວກມັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງ. ມັນລວມເຖິງຄວາມຫຼາກຫຼາຍທີ່ຢູ່ພາຍໃນຊະນິດ, ລະຫວ່າງຊະນິດ ແລະ ຂອງລະບົບນິເວດ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF; Equator Principles Association (EPA), "The Equator Principles 4," 2020, View the PDF; World Bank, "Environmental and Social Standard 6. Biodiversity Conservation and Sustainable Management of Living Natural Resources," Draft for Consultation, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືທີ່ລວມເຖິງຂັ້ນຕອນການປະຕິບັດງານສຳລັບການຕິດຕາມ, ການປະເມີນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຕໍ່ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສທຳມະຊາດ ແລະ ການບໍລິການລະບົບນິເວດ. BAP ມັກລວມເຖິງຊຸດເປົ້າໝາຍ, ຈຸດປະສົງ ແລະ ມາດຕະການຄຸ້ມຄອງເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບຄົງເຫຼືອເພື່ອບັນລຸຜົນໄດ້ສຸດທິ (ຫຼື ບໍ່ມີຜົນເສຍສຸດທິ). ແຕ່ລະແຜນການຄວນກຳນົດຊຸດການດຳເນີນງານ, ຕົວຊີ້ວັດຜົນການດຳເນີນງານສຳລັບການຕິດຕາມ, ບົດບາດ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມແຕ່ລະລາຍ ແລະ ກອບເວລາ. 

ប្រភព

Adapted from International Finance Corporation (IFC), “International Finance Corporation’s Guidance Note 6: Biodiversity Conservation and Sustainable Management of Living Natural Resources,” Natural Resources, 2019, View the PDF; World Bank, "Environmental and Social Standard 6. Biodiversity Conservation and Sustainable Management of Living Natural Resources," Draft for Consultation, 2014, View the PDF.

និយមន័យ

ການປ່ຽນແປງໄລຍະຍາວໃນຮູບແບບອຸນຫະພູມ ແລະ ສະພາບອາກາດ. ໃນຂະນະທີ່ດິນຟ້າອາກາດຂອງໂລກຍັງໝັ້ນຄົງໄດ້ອີກປະມານ 10,000 ປີ, ກິດຈະກຳຂອງມະນຸດ ເຊັ່ນ: ການເຜົາຖ່ານ, ນໍ້າມັນ ແລະ ແກ໊ສ ແມ່ນໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດການປ່ຽນແປງຄັ້ງໃຫຍ່. ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍທົ່ວໄປເພີ່ມຂຶ້ນປະມານ 1.1 ອົງສາແຊນຊີອຸດນັບຕັ້ງແຕ່ຊຸ່ມປີ 1880. ນັກວິທະຍາສາດດ້ານດິນຟ້າອາກາດໄດ້ຄົ້ນພົບວ່າອຸນຫະພູມສະເລ່ຍປະຈຳປີໃນເກືອບທຸກປະເທດທົ່ວໂລກໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນໃນຊ່ວງເວລານີ້. ເມື່ອອຸນຫະພູມສະເລ່ຍເພີ່ມຂຶ້ນ, ໄພທຳມະຊາດທີ່ “ຮ້າຍແຮງ” ເຊັ່ນ: ຄື້ນຄວາມຮ້ອນ ແລະ ນໍ້າຖ້ວມ ແມ່ນຈະເກີດຂຶ້ນຖີ່ຂຶ້ນ; ໄພທຳມະຊາດທີ່ “ຊໍ້າເຮື້ອ” ເຊັ່ນ: ໄພແຫ້ງແລ້ງ ແລະ ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງລະດັບນໍ້າທະເລ ແມ່ນຈະຮຸນແຮງຂຶ້ນອີກດ້ວຍ ແລະ ໂອກາດເກີດຂຶ້ນຂອງໄພທຳມະຊາດໃນທົດສະວັດຂ້າງໜ້າແມ່ນຈະເພີ່ມຂຶ້ນ. 

ប្រភព

Adapted from United Nations (UN), “What Is Climate Change?,” accessed in 2022, View the Website; SynTao and China International Contractors Association (CHINCA), “Community Engagement Handbook for Chinese International Contractors (2021 Edition)-北京商道纵横信息科技有限责任公司,” 2021, View the Website.

និយមន័យ

ການປະຕິບັດງານທີ່ສະເໜີຂຶ້ນເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບທາງລົບທີ່ບໍ່ຄາດຄິດ ຫຼື ສາມາດສົ່ງຜົນຈາກການປ່ຽນແປງທີ່ສະເໜີຕໍ່ໂຄງການໃນລະຫວ່າງໄລຍະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການ ແລະ ໄລຍະດຳເນີນງານຂອງໂຄງການ. ເບິ່ງ ການກະກຽມ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນປະຕິບັດງານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESAP) ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບວິທີການປະຕິບັດງານເພື່ອການແກ້ໄຂທີ່ໄດ້ວາງແຜນ, ອະນຸມັດ, ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ຕິດຕາມ.

និយមន័យ

ໂຄງຮ່າງງານຂອງປະເທດເຈົ້າພາບທີ່ປະກອບມີສະຖາບັນຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນລະດັບປະເທດ, ລະດັບພາຍໃນປະເທດ ຫຼື ລະດັບຂະແໜງການ, ພ້ອມທັງກົດໝາຍ, ລະບຽບການ, ກົດລະບຽບ ແລະ ຂັ້ນຕອນການປະຕິບັດງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຂໍ້ກຳນົດສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມສຳລັບໂຄງການໂຄງສ້າງພື້ນຖານ.

ប្រភព

Adapted from Asian Development Bank (ADB), "Safeguard Policy Statement," 2009, View the PDF.

និយមន័យ

ພື້ນທີ່ທີ່ມີຄວາມສຳຄັນສູງຕໍ່ຊີວະນາໆພັນ ຫຼື ມີຄຸນຄ່າສູງສຳລັບການອະນຸລັກ, ເຊິ່ງລວມເຖິງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ຊະນິດໃກ້ສູນພັນຂັ້ນວິກິດ ແລະ ຊະນິດໃກ້ສູນພັນ ຫຼື ລະບົບນິເວດ; ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ຊະນິດສະເພາະທີ່ ຫຼື ຊະນິດໃນຂອບເຂດຈຳກັດ; ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ຮອງຮັບປະລິມານຊະນິດທີ່ອົບພະຍົບ ຫຼື ຊະນິດທີ່ຢູ່ເປັນຝູງທົ່ວໂລກ ຫຼື ໃນປະເທດ; ລະບົບທີ່ຢູ່ໃນອັນຕະລາຍສູງ ຫຼື ລະບົບເອກະລັກ; ປ່າທຳມະຊາດຫຼັກ ຫຼື ບໍ່ມີການລ່ວງລໍ້າ; ພື້ນທີ່ທີ່ມີຊີວະນາໆພັນ ຫຼື ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງທາງສັງຄົມ-ວັດທະນະທຳ ຫຼື ທາງເສດຖະກິດຕໍ່ຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ເຊິ່ງລວມເຖິງພື້ນທີ່ທີ່ຮັບຮູ້ໃນເບື້ອງຕົ້ນວ່າໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງຕາມປະເພນີໂດຍຊຸມຊົນທ້ອງຖິ່ນ (ເຊັ່ນ: ປ່າສວນສັກສິດ); ແລະ ລັກສະນະຊີວະນາໆພັນ, ພູມິປະເທດ, ຂະບວນການວິວັດທະນາການ ແລະ ໜ້າທີ່ ຫຼື ຄຸນລັກສະນະອື່ນໆທາງນິເວດທີ່ຈຳເປັນເພື່ອຮັກສາຄວາມຢູ່ລອດຂອງຊີວະນາໆພັນ ແລະ ຄຸນຄ່າການອະນຸລັກທີ່ກ່າວເຖິງຂ້າງເທິງ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF; Equator Principles Association (EPA), "The Equator Principles 4," 2020, View the PDF; World Bank, "Environmental and Social Standard 6. Biodiversity Conservation and Sustainable Management of Living Natural Resources," Draft for Consultation, 2014, View the PDF.

និយមន័យ

ຊະນິດທີ່ມີລາຍຊື່ໃນ “ບັນຊີແດງຂອງຊະນິດທີ່ຢູ່ໃນອັນຕະລາຍ” ຂອງສະມາຄົມລະຫວ່າງປະເທດເພື່ອການອະນຸລັກທຳມະຊາດ (IUCN).

ប្រភព

Adapted from Equator Principles Association (EPA), "The Equator Principles 4," 2020, View the PDF.

និយមន័យ

ຜົນກະທົບທີ່ຕາມມາ, ຜົນກະທົບສ່ວນເກີນ ແລະ/ຫຼື ຜົນກະທົບຮວມກັນຂອງໂຄງການເມື່ອເພີ່ມໃສ່ການພັດທະນາອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໃນອະດີດ, ປັດຈຸບັນ ຫຼື ອະນາຄົດ ແລະ ອາດເກີດຂຶ້ນໃນພາຍຫຼັງ ຫຼື ໃນສະຖານທີ່ຕັ້ງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ການພັດທະນາໃນອະນາຄົດສາມາດເປັນການປະຕິບັດງານ, ໂຄງການ ຫຼື ກິດຈະກຳທີ່ມີການວາງແຜນ, ມີການຄາດການດ້ວຍເຫດຜົນ ຫຼື ບໍ່ມີການວາງແຜນແຕ່ສາມາດຄາດການໄດ້. ຜົນກະທົບສະສົມສາມາດເກີດມາຈາກກິດຈະກຳເລັກນ້ອຍຂອງບຸກຄົນແຕ່ມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ສ່ວນລວມ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນຕາມຊ່ວງເວລາ. 

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; International Finance Corporation (IFC), "What is Cumulative Impact Assessment and Management," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືເພື່ອພິຈາລະນາຜົນກະທົບສະສົມຂອງໂຄງການໂດຍຮວມກັນກັບຜົນກະທົບຈາກການພັດທະນາອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ພ້ອມທັງກິດຈະກຳທີ່ບໍ່ມີການວາງແຜນແຕ່ສາມາດຄາດການໄດ້ທີ່ໂຄງການໄດ້ເປີດນໍາໃຊ້ ເຊິ່ງອາດເກີດຂຶ້ນໃນພາຍຫຼັງ ຫຼື ໃນສະຖານທີ່ຕັ້ງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ຄວນກຳນົດຜົນກະທົບສະສົມທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນໃຫ້ໄວເທົ່າທີ່ເປັນໄປໄດ້, ເຊິ່ງຕາມຫຼັກການແລ້ວແມ່ນກຳນົດໃຫ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການກຳນົດຂອບເຂດການສຶກາ ແລະ ກວດສອບລາຍລະອຽດເຊີງເລິກຍິ່ງຂຶ້ນໂດຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການປະເມີນຜົນກະທົບສະສົມ.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF; World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ຂັ້ນຕອນສຳຄັນໃນການປະເມີນການກວດສອບວິເຄາະສະຖານະໃນເບື້ອງຕົ້ນໂດຍນັກພັດທະນາ, ບໍລິສັດປະກັນໄພ ແລະ ຜູ້ສະໜອງທຶນ. ກິດຈະກຳລວມເຖິງການທົບທວນເອກະສານທີ່ມີຢູ່ ແລະ ການວິເຄາະຂໍ້ມູນມືສອງເພື່ອສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈພື້ນຖານກ່ຽວກັບບໍລິບົດວັດທະນະທຳຂອງປະເທດເຈົ້າພາບ, ສະຖານະການສັງຄົມ-ເສດຖະກິດ, ບູລິມະສິດການພັດທະນາ, ບັນຫາໃຫຍ່ ແລະ ອຸປະສັກທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຕໍ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການທີ່ສະເໜີ.

និយមន័យ

ການປັບປຸງຄຸນນະພາບຊີວິດ, ໂອກາດ ແລະ ສະຫວັດດີພາບຂອງປະຊາຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບໂດຍສະເພາະ ແລະ ໃນປະເທດເຈົ້າພາບ BRI ໃນຂອບເຂດທີ່ກວ້າງ. ມັນສາມາດເກີດຂຶ້ນໃນລະດັບຊຸມຊົນໂດຍມີການກໍ່ສ້າງສະຖານທີ່ເກັບນໍ້າ ແລະ ສຸຂະອະນາໄມແຫ່ງໃໝ່ ຫຼື ໃນລະດັບປະເທດໂດຍມີການພັດທະນາຫົວໜ່ວຍສ້າງພະລັງງານທົດແທນ.

ប្រភព

Adapted from Bridges Across Borders, "A Cambodian Guide to Defending Land and Housing Rights Vol 1, Part 1," 2009, View the PDF.

និយមន័យ

ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ສັງຄົມທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກໂຄງການ ແລະ ເກີດຂຶ້ນໃນເວລາດຽວກັນໃນສະຖານທີ່ຕັ້ງຂອງໂຄງການ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ຂະບວນການສຳລັບນັກພັດທະນາ ແລະ ຜູ້ຮັບເໝົາເພື່ອລະບຸ, ປ້ອງກັນ, ຫຼຸດຜ່ອນ ແລະ ຮັບຜິດຊອບສຳລັບຄວາມສ່ຽງທາງການເງິນ, ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ. ມັນເຮັດໜ້າທີ່ເປັນສ່ວນສຳຄັນຂອງລະບົບການຕັດສິນໃຈ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESRM). ເວົ້າອີກຢ່າງໜຶ່ງແມ່ນຂະບວນການສຳລັບຜູ້ສະໜອງທຶນເພື່ອທົບທວນ ແລະ ວິເຄາະຄວາມສ່ຽງກ່ອນທີ່ຈະເຮັດຂໍ້ຕົກລົງການສະໜອງທຶນຂອງໂຄງການກັບນັກພັດທະນາ, ຜູ້ຮັບເໝົາ ແລະ ຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມລາຍອື່ນໆ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the Website.

និយមន័យ

ຜົນປະໂຫຍດທີ່ປະຊາຊົນໄດ້ຈາກລະບົບນິເວດ, ເຊິ່ງລວມເຖິງການບໍລິການຈັດສະບຽງ, ເຊັ່ນ: ອາຫານ, ນໍ້າຈືດ, ໄມ້, ກາກໄຍ, ພືດສຳລັບເຮັດຢາ ແລະ ຜະລິດຕະພັນທຳມະຊາດອື່ນໆ; ການບໍລິການຄວບຄຸມ, ເຊັ່ນ: ການທຳຄວາມສະອາດນ້ຳໜ້າດິນ, ການເກັບຮັກສາ ແລະ ການແຍກກາກບອນ, ກົດລະບຽບດິນຟ້າອາກາດ, ການປົກປ້ອງຈາກອັນຕະລາຍທາງທຳມະຊາດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອື່ນໆທີ່ປະຊາຊົນໄດ້ຮັບຈາກການຄວບຄຸມຂະບວນການຂອງລະບົບນິເວດ; ການບໍລິການທາງວັດທະນະທຳ, ເຊັ່ນ: ສະຖານທີ່ສັກສິດ, ພື້ນທີ່ສຳຄັນສຳລັບການພັກຜ່ອນ ແລະ ສິນລະປະຄວາມສວຍງາມ ແລະ ພື້ນທີ່ທຳມະຊາດແຫ່ງອື່ນທີ່ມີຜົນປະໂຫຍດທີ່ບໍ່ແມ່ນວັດຖຸ; ການບໍລິການສະໜັບສະໜູນ, ເຊັ່ນ: ການກໍ່ໃຫ້ເກີດດິນ, ການໝຸນວຽນຂອງທາດອາຫານ, ການຜະລິດຫຼັກ ແລະ ຂະບວນການທາງທຳມະຊາດອື່ນໆທີ່ຮັກສາການບໍລິການແຍກຕ່າງຫາກ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ການທ່ອງທ່ຽວໄປພື້ນທີ່ທຳມະຊາດຢ່າງມີຄວາມຮັບຜິດຊອບ ໂດຍອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມ, ສົ່ງເສີມສະຫວັດດີພາບຂອງປະຊາຊົນໃນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ກ່ຽວພັນກັບການແປພາສາ ແລະ ການສຶກສາ.

ប្រភព

Adapted from The International Ecotourism Society, "What is Ecotourism," 2015, View the Website.

និយមន័យ

ແຜນການເພື່ອແກ້ໄຂເຫດການສຸກເສີນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສະຖານະການ ແລະ ການປ່ຽນແປງໂດຍບັງເອີນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ການດຳເນີນງານຂອງໂຄງການ. ແຜນການເຫຼົ່ານີ້ລວມເຖິງຄວາມຮັບຜິດຊອບທີ່ມອບໝາຍຢ່າງຊັດເຈນສຳລັບການປະເມີນຄວາມສ່ຽງຕໍ່ຊີວິດ ແລະ ຊັບສິນ, ພ້ອມທັງຂັ້ນຕອນການປະຕິບັດງານສຳລັບການສື່ສານພາວະສຸກເສີນປະເພດຕ່າງໆຕໍ່ຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມ.

ប្រភព

Adapted from Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF.

និយមន័យ

ແຜນການທີ່ພັດທະນາຂຶ້ນເພື່ອໂຕ້ຕອບອຸປະຕິເຫດ, ເຫດການ, ຜົນກະທົບທາງລົບທີ່ບໍ່ຄາດຄິດ ຫຼື ການປ່ຽນແປງທີ່ສຳຄັນຕໍ່ທຳມະຊາດ, ຂອບເຂດ, ການອອກແບບ, ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຫຼື ການດຳເນີນງານຂອງໂຄງການ. ມັນກຳນົດມາດຕະການທີ່ຈຳເປັນເພື່ອເສີມສ້າງການປະຕິບັດຂອງນັກພັດທະນາ ແລະ/ຫຼື ຜູ້ຮັບເໝົາໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຂໍ້ກຳນົດສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ; ກຳນົດຜົນຕາມມາ ແລະ ການປະຕິບັດງານທີ່ຕ້ອງການເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາໃດໜຶ່ງ; ແລະ ຄາດຄະເນກອງທຶນ, ຊັບພະຍາກອນ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບສຳລັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ.

និយមន័យ

ຂະບວນການລະບຸ, ຄາດການ, ປະເມີນ, ຫຼຸດຜ່ອນ, ຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຕິດຕາມຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມຂອງໂຄງການ.

ប្រភព

Adapted from United Nations Development Programme (UNDP), "Guidance Note: UNDP Social and Environmental Standards, Social and Environmental Assessment and Management," 2020, View the PDF.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືເພື່ອກຳນົດທຳມະຊາດ ແລະ ຂອບເຂດພື້ນທີ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທັງໝົດທີ່ເປັນຄວາມກັງວົນໃນໂຄງການທີ່ດຳເນີນການຢູ່ ຫຼື ໃນກິດຈະກຳທີ່ດຳເນີນການຢູ່. ການກວດສອບກຳນົດ ແລະ ອະທິບາຍເຖິງມາດຕະການທີ່ເໝາະສົມເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນພື້ນທີ່ທີ່ເປັນຄວາມກັງວົນ, ຄາດຄະເນຕົ້ນທຶນຂອງມາດຕະການ ແລະ ການປະຕິບັດງານ ແລະ ສະເໜີຕາຕະລາງສຳລັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດພວກມັນ. ສຳລັບບາງໂຄງການ, ລາຍງານການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ອາດພຽງແຕ່ປະກອບມີການກວດສອບສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມເທົ່ານັ້ນ. ໃນກໍລະນີອື່ນໆ, ການກວດສອບນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເອກະສານ ESIA.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the Website; World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ໂດຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການທົບທວນຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຂອງໂຄງການທີ່ສະເໜີໃນເບື້ອງຕົ້ນຂອງພວກເຂົາ, ຜູ້ສະໜອງທຶນນໍາໃຊ້ຂະບວນການນີ້ເພື່ອໄຕ່ຕອງຂະໜາດຂອງຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບ. ໂດຍອີງໃສ່ການປະເມີນໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ໝວດໝູ່ທີ່ຕາມມາມັກກຳນົດຂໍ້ກຳນົດພາຍໃນຂອງຜູ້ສະໜອງທຶນສຳລັບການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ແລະ ການເປີດເຜີຍຂໍ້ມູນ. ເບິ່ງ ການຈັດໝວດໝູ່ໂຄງການ ແລະ ການກວດສອບ ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບຂະບວນການນີ້.

ប្រភព

Adapted from International Finance Corporation (IFC), “Environmental and Social Categorization,” accessed in 2022, View the Website.

និយមន័យ

ຂະບວນການທີ່ກຳນົດຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ເຊິ່ງລວມເຖິງຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສິດທິມະນຸດ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ) ຂອງໂຄງການທີ່ສະເໜີໃນພື້ນທີ່ອິດທິພົນຂອງມັນ. ມັນຍັງເປັນເອກະສານຄອບຄຸມກ່ຽວກັບຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມຂອງໂຄງການ. ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ, ESIA ຈະຖືກກະກຽມສຳລັບການພັດທະນາພື້ນທີ່ສີຂຽວ ຫຼື ການຂະຫຍາຍຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ມີອົງປະກອບທາງກາຍະພາບ, ລັກສະນະ ແລະ ສະຖານທີ່ທີ່ລະບຸໄວ້ໂດຍສະເພາະ ເຊິ່ງມີທ່າອ່ຽງທີ່ຈະສ້າງຜົນກະທົບຄັ້ງໃຫຍ່ຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ສັງຄົມ. ໃນກໍລະນີທີ່ໂຄງການມີໂອກາດເປັນໄປໄດ້ທີ່ຈະກໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ສິດທິມະນຸດ, ເອກະສານຄວນລວມເຖິງການປະເມີນຜົນກະທົບເຫຼົ່ານັ້ນ. ຕົວຢ່າງຂອງເອກະສານການປະເມີນລວມເຖິງແຕ່ບໍ່ສະເພາະພຽງລາຍການດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້: ການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ, ການກວດສອບສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ, ການປະເມີນໄພອັນຕະລາຍ, ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງ, ການປະເມີນຜົນກະທົບສະສົມ, ການວິເຄາະສັງຄົມ ແລະ ຂໍ້ຂັດແຍ່ງ, ແຜນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESMP), ໂຄງຮ່າງງານເພື່ອຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ, ESIA ໃນລະດັບພາກພື້ນ, ESIA ໃນລະດັບຂະແໜງການ, ການປະເມີນສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມໃນລະດັບຍຸດທະສາດ (SESA), ແຜນຍົກຍ້າຍຈັດສັນ, ແຜນຟື້ນຟູຊີວິດການເປັນຢູ່, ແຜນການເພື່ອຄົນພື້ນເມືອງ (IPP), ແຜນປະຕິບັດງານດ້ານຊີວະນາໆພັນ (BAP), ແຜນການຄຸ້ມຄອງມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳ (CHMP) ແລະ ການອະນຸຍາດສິ່ງແວດລ້ອມສະເພາະໂຄງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ການສະຫຼຸບສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທີ່ບໍ່ແມ່ນທາງເຕັກນິກສາມາດເສີມປະກອບໃຫ້ກັບເອກະສານການປະເມີນ, ໂດຍສະເພາະເມື່ອໄດ້ເປີດເຜີຍສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຕໍ່ສາທາລະນະຊົນໂດຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຂະບວນການການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມໃນຂອບເຂດທີ່ກວ້າງຂຶ້ນ. ເຖິງແມ່ນຜົນກະທົບ ແລະ ຄວາມສ່ຽງຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມອາດຖືກກວດສອບໂດຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ (EIA) ໃນປະເທດເຈົ້າພາບບາງປະເທດ, ມັນສຳຄັນທີ່ຈະກຳນົດວ່າອາດຈຳເປັນຕ້ອງມີການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສັງຄົມ (SIA) ແຍກຕ່າງຫາກ ຫຼື ເສີມປະກອບ ຫຼື ບໍ່ ເພື່ອລະບຸຜົນກະທົບ ແລະ ຄວາມສ່ຽງຕໍ່ສັງຄົມໃນຂອບເຂດທີ່ຄົບຖ້ວນສົມບູນ ໂດຍສະເພາະແມ່ຍິງ; ຜູ້ອາວຸໂສ; ເດັກນ້ອຍ ແລະ ໄວໜຸ່ມ; ຄົນພິການ; ຄົນພື້ນເມືອງ; ຄົນກຸ່ມນ້ອຍຕ່າງເຊື້ອຊາດ, ພາສາ ແລະ ສາສະໜາ; ຜູ້ລີ້ໄພ; ແລະ ປະຊາກອນທີ່ຖືກເຄື່ອນຍ້າຍ. ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບການພົວພັນກັບປະຊາຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ, ອົງການປະຊາສັງຄົມ (CSO)/ອົງການທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານ (NGO) ແລະ ຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມລາຍອື່ນໆໃນການປະເມີນນີ້, ໃຫ້ເບິ່ງ ການກະກຽມ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA).

ប្រភព

Adapted from Equator Principles Association (EPA), "The Equator Principles 4," 2020, View the PDF.

និយមន័យ

ຄະນະບຸກຄົນທີ່ຮັບຜິດຊອບສຳລັບການຮວບຮວມຄະນະຜູ້ຊ່ຽວຊານທາງວິທະຍາສາດ/ເຕັກນິກ, ການຄັດເລືອກຜູ້ຊ່ຽວຊານທີ່ສະເພາະ ຫຼື ການພົວພັນກັບຕົວແທນຂອງໜ່ວຍງານລັດຖະບານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເພື່ອທົບທວນການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA), ແຜນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESMP) ແລະ ລາຍງານການຕິດຕາມສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມເປັນໄລຍະສຳລັບໂຄງການ. ໃນຂະນະທີ່ປະເທດເຈົ້າພາບບາງປະເທດມີຄະນະບຸກຄົນອິດສະຫຼະທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຜູ້ມີອຳນາດສຳລັບ ESIA, ລັດຖະບານຂອງປະເທດເຈົ້າພາບຈະຜູກຂາດບົດບາດນີ້ໃນປະເທດອື່ນໆ.

និយមន័យ

ຜູ້ຊ່ຽວຊານ ຫຼື ບໍລິສັດທີ່ມີຄຸນສົມບັດ ແລະ ປະສົບການເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກໃຫ້ກັບຂະບວນການການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA); ພົວພັນກັບປະຊາຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ແລະ ຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມລາຍອື່ນໆ; ແລະ ກະກຽມການກຳນົດຂອບເຂດການສຶກສາ, ຂອບເຂດຂອງງານ (ToR), ລາຍງານ ESIA ແລະ ແຜນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESMP). ໂດຍສະເພາະສຳລັບໂຄງການທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງ, ຄວາມເປັນອິດສະຫຼະຂອງຜູ້ຊ່ຽວຊານ ຫຼື ບໍລິສັດຈາກໂຄງການ ແລະ ຜູ້ສະເໜີໂຄງການສາມາດຊ່ວຍຮັບປະກັນຄວາມເປັນກົງ, ຄວາມຖືກຕ້ອງ ແລະ ຄວາມສົມບູນຄົບຖ້ວນຂອງຂະບວນການ ESIA.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືທີ່ກວດສອບຜົນກະທົບ ແລະ ຄວາມສ່ຽງເມື່ອໂຄງການປະກອບມີໂປຣແກຣມ ແລະ/ຫຼື ຊຸດໂຄງການຍ່ອຍ ແລະ ບໍ່ສາມາດກຳນົດຜົນກະທົບຕ່າງໆໄດ້ຈົນກວ່າຈະໄດ້ລະບຸລາຍລະອຽດຂອງໂປຣແກຣມ ຫຼື ໂຄງການຍ່ອຍ. ESMF ກຳນົດຫຼັກການ, ກົດລະບຽບ, ແນວທາງ ແລະ ຂັ້ນຕອນການປະຕິບັດງານເພື່ອປະເມີນຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ. ມັນປະກອບມີມາດຕະການ ແລະ ແຜນການເພື່ອຫຼຸດຈຳນວນ, ຫຼຸດຜ່ອນ ແລະ/ຫຼື ຊົດໃຊ້ໃຫ້ກັບຜົນກະທົບທາງລົບ ແລະ ເພື່ອປັບປຸງຜົນກະທົບທາງບວກ; ການສະໜອງໃຫ້ເພື່ອຄາດຄະເນ ແລະ ຕັ້ງງົບປະມານຕົ້ນທຶນຂອງມາດຕະການດັ່ງກ່າວ ແລະ ກຳນົດຕາຕະລາງສຳລັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດມາດຕະການ ແລະ ແຜນການ; ແລະ ຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບໜ່ວຍງານ ຫຼື ຫຼາຍໜ່ວຍງານທີ່ຮັບຜິດຊອບສຳລັບການແກ້ໄຂຜົນກະທົບ ແລະ ຄວາມສ່ຽງຂອງໂຄງການ, ເຊິ່ງລວມເຖິງສັກກະຍາພາບສຳລັບການຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESRM). ມັນລວມເຖິງຂໍ້ມູນທີ່ພຽງພໍກ່ຽວກັບພື້ນທີ່ທີ່ຄາດການວ່າໂຄງການຍ່ອຍຈະຕັ້ງຢູ່, ເຊິ່ງລວມເຖິງຄວາມບອບບາງໃດໜຶ່ງທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມໃນພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວ, ຜົນກະທົບທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ ແລະ ມາດຕະການຫຼຸດຜ່ອນທີ່ອາດມີການຄາດການວ່າຈະນໍາໃຊ້.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF; World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືທີ່ລະບຸລາຍລະອຽດຂອງມາດຕະການຫຼຸດຜ່ອນ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງໃນລະຫວ່າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ການດຳເນີນງານຂອງໂຄງການເພື່ອຫຼຸດຈຳນວນ, ຫຼຸດຜ່ອນ ແລະ/ຫຼື ຊົດໃຊ້ໃຫ້ກັບຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ ແລະ ປັບປຸງຜົນກະທົບທາງບວກ; ຂໍ້ກຳນົດການຕິດຕາມ ແລະ ການລາຍງານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ; ການຈັດແຈງດ້ານສະຖາບັນ ແລະ ອົງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ; ການສະໜອງໃຫ້ສຳລັບການເປີດເຜີຍ ແລະ ການປຶກສາຫາລືໃນລະຫວ່າງໄລຍະການວາງແຜນກ່ອນໂຄງການ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການ, ເຊິ່ງລວມເຖິງມາດຕະການສຳລັບການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມ; ການພັດທະນາສັກກະຍາພາບ ແລະ ມາດຕະການຝຶກອົບຮົມ, ເຊິ່ງລວມເຖິງການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມຄົນໃດໜຶ່ງທີ່ຈຳເປັນສຳລັບຈຸດປະສົງດັ່ງກ່າວ; ຕາຕະລາງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ການຄາດຄະເນຕົ້ນທຶນ, ເຊິ່ງປະສົມປະສານເຂົ້າໃສ່ຕາຕະລາງໂດຍລວມຂອງໂຄງການ ແລະ ງົບປະມານ; ແລະ ຕົວຊີ້ວັດຜົນການດຳເນີນງານ, ເປົ້າໝາຍ ຫຼື ເກນການຍອມຮັບ. ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບການພົວພັນກັບປະຊາຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ, ອົງການປະຊາສັງຄົມ (CSO)/ອົງການທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດຖະບານ (NGO) ແລະ ຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມລາຍອື່ນໆໃນແຜນການນີ້, ໃຫ້ເບິ່ງ ການກະກຽມ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESMP).

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ລະບົບຄຸ້ມຄອງທີ່ປົກຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ, ສັງຄົມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ຄວາມປອດໄພ ເຊິ່ງອາດມີຜົນບັງຄັບນໍາໃຊ້ໃນລະດັບວິສາຫະກິດ ຫຼື ໂຄງການ. ລະບົບນີ້ແມ່ນຖືກອອກແບບເພື່ອລະບຸ, ປະເມີນ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດໄລຍະການຈັດຕັ້ງດຳເນີນໂຄງການ ແລະ ໄລຍະດຳເນີນງານຂອງໂຄງການ. ມັນປະກອບມີຄູ່ມື, ນະໂຍບາຍ, ໂປຣແກຣມ ແລະ ແຜນການຄຸ້ມຄອງ, ຂັ້ນຕອນການປະຕິບັດງານ, ຂໍ້ກຳນົດ, ຕົວຊີ້ວັດຜົນການປະຕິບັດງານ, ຄວາມຮັບຜິດຊອບ, ການຝຶກອົບຮົມ, ການກວດສອບເປັນໄລຍະ, ການກວດກາ ແລະ ເອກະສານແຫຼ່ງທີ່ມາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ. ມັນແມ່ນໂຄງຮ່າງງານສຳຄັນທີ່ສຸດທີ່ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESMP)

ប្រភព

Adapted from Equator Principles Association (EPA), "The Equator Principles 4," 2020, View the PDF.

និយមន័យ

ຂະບວນການເພື່ອລະບຸ, ປະເມີນຄຸນນະພາບ, ແກ້ໄຂ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຜົນກະທົບ ແລະ ຄວາມສ່ຽງຂອງໂຄງການທີ່ສະເໜີຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ. ມັນນໍາໃຊ້ເກນສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມໃນການກວດສອບໂຄງການ, ການຈັດໝວດໝູ່ໂຄງການ ແລະ ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ ແລະ ມາດຕະການການກວດສອບວິເຄາະສະຖານະອື່ນໆ, ເພື່ອກຳນົດຄວາມເປັນໄປໄດ້ທາງການດຳເນີນງານ ແລະ ການເງິນຂອງໂຄງການທີ່ສະເໜີ. 

និយមន័យ

ເອກະສານອ້າງອີງເຕັກນິກທີ່ມີຖະແຫຼງການທົ່ວໄປ ແລະ ສະເພາະອຸດສາຫະກຳຂອງການປະຕິບັດອຸດສາຫະກຳລະຫວ່າງປະເທດໃນລະດັບດີ (GIIP). ແນວທາງເຫຼົ່ານີ້ປະກອບມີລະດັບຜົນການປະຕິບັດງານ ແລະ ມາດຕະການທີ່ຖືວ່າສາມາດບັນລຸໄດ້ທົ່ວໄປໃນສະຖານທີ່ແຫ່ງໃໝ່ ເຊິ່ງມີເຕັກໂນໂລຊີທີ່ໃຊ້ງານຢູ່ພ້ອມກັບຕົ້ນທຶນທີ່ສົມເຫດສົມຜົນ. ສາມາດພົບເຫັນ EHSG ໄດ້ຢູ່ບ່ອນນີ້: https://www.ifc.org/wps/wcm/connect/topics_ext_content/ifc_external_cor…

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ເອກະສານຂອງລັດຖະບານທີ່ລະບຸຜົນກະທົບທາງລົບທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຜົນກະທົບຂອງໂຄງການທີ່ສະເໜີຕໍ່ສະພາບແວດລ້ອມອ້ອມແອ້ມໂຄງການ.

ប្រភព

Adapted from Tiffany Middleton, “What Is an Environmental Impact Statement?,” 2021, View the Website.

និយមន័យ

ກິດຈະກຳໃດໜຶ່ງເພື່ອຮັກສາ ຫຼື ຟື້ນຟູຄຸນນະພາບຂອງສິ່ງແວດລ້ອມ. ຕົວຢ່າງ: ມັນສາມາດກ່ຽວພັນກັບການອອກແບບໂຄງການຄືນໃໝ່ເພື່ອປ້ອງກັນການປ່ອຍສານມົນລະພິດ ຫຼື ເພື່ອຫຼຸດຈຳນວນການມີຢູ່ຂອງສານມົນລະພິດໃນສິ່ງແວດລ້ອມ.

ລັດຖະບານຈີນໃຫ້ບູລິມະສິດກັບການປ້ອງກັນສິ່ງແວດລ້ອມ, ການຄຸ້ມຄອງແບບຄອບຄຸມ, ການປະກອບສ່ວນຂອງສາທາລະນະຊົນ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບສຳລັບຄວາມເສຍຫາຍ. ອີງຕາມ “ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການປົກປ້ອງສິ່ງແວດລ້ອມແຫ່ງສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ”, “ສິ່ງແວດລ້ອມ” ໝາຍເຖິງປັດໄຈທຳມະຊາດ ແລະ ປັດໄຈທຳມະຊາດທີ່ມະນຸດດັດສົມເຊິ່ງສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ຄວາມຢູ່ລອດຂອງມະນຸດ ແລະ ການພັດທະນາ, ເຊິ່ງລວມເຖິງບັນຍາກາດ, ນໍ້າ, ມະຫາສະໝຸດ, ດິນ, ແຫຼ່ງແຮ່ທາດ, ປ່າໄມ້, ທົ່ງຫຍ້າ, ພື້ນທີ່ຊຸ່ມນໍ້າ, ສັດປ່າ, ອະນຸສະຖານທຳມະຊາດ, ອະນຸສະຖານວັດທະນະທຳ, ເຂດສະຫງວນທຳມະຊາດ, ຈຸດຊົມວິວ, ນະຄອນ ແລະ ເຂດຊົນນະບົດ. 

ប្រភព

Adapted from Ministry of Environmental Protection (MEP) (now Ministry of Environment and Ecology (MEE)), “Environmental Protection Law of the People’s Republic of China (Chinese and English Text) | Congressional-Executive Commission on China,” 2009, View the Website; Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), “OECD Glossary of Statistical Terms - Environmental Protection Definition,” 2003, View the Website.

និយមន័យ

ການນໍາສິ່ງປົນເປື້ອນອອກຈາກດິນ, ນໍ້າໜ້າດິນ, ນໍ້າໃຕ້ດິນ, ຕະກອນ ແລະ ພື້ນທີ່ອື່ນໆ. ຖ້າມີຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະເກີດຄວາມເສຍຫາຍຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ຄວາມສ່ຽງຕໍ່ສຸຂະພາບຂອງມະນຸດ, ການແກ້ໄຂສິ່ງແວດລ້ອມຈະຖືກນໍາໃຊ້ເພື່ອປັບປຸງພື້ນທີ່ປົນເປື້ອນ.

ប្រភព

Adapted from Alpha-Omega, “What Is Environmental Remediation?: A Guide,” AOTC, 2020, View the Website.

និយមន័យ

ປັດຊະຍາການລົງທຶນທີ່ສຸມໃສ່ຜົນການປະຕິບັດງານສິ່ງແວດລ້ອມ, ຜົນການປະຕິບັດງານສັງຄົມ ແລະ ການປົກຄອງວິສາຫະກິດ. ມັນຖືກພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊຸ່ມປີ 1960 ແລະ 1970 ເພື່ອໂຕ້ຕອບຄວາມຕ້ອງການຂອງນັກລົງທຶນ ແລະ ສາທາລະນະຊົນ. ແນວຄິດຫຼັກຂອງ ESG, ເຊັ່ນ: ການເງິນສີຂຽວ ແລະ ການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ, ມີລັກສະນະສອດຄ່ອງກັນກັບຍຸດທະສາດການພັດທະນາຂອງປະເທດຈີນໃນລະດັບສູງ. ESG ຍັງສະທ້ອນເຖິງວິທີການຕ່າງໆຂອງບໍລິສັດເພື່ອສ້າງຄຸນຄ່າໄລຍະຍາວ ແລະ ການສ້າງສະຖາບັນພາຍໃນທີ່ເຮັດໃຫ້ສາມາດມີການຕັດສິນໃຈທີ່ດີ, ພ້ອມທັງຄວາມສາມາດຂອງບໍລິສັດເຫຼົ່ານັ້ນໃນການປິດລ້ອມຄວາມສ່ຽງ. ມັນເຮັດໜ້າທີ່ເປັນການອ້າງອີງທີ່ມີຄ່າໃຫ້ຜູ້ລົງທຶນສາມາດຕັດສິນມູນຄ່າຂອງບໍລິສັດໃດໜຶ່ງ, ປັບປຸງຍຸດທະສາດການລົງທຶນ ແລະ ຕັດສິນໃຈໃນການລົງທຶນ. 

ប្រភព

Adapted from Community Engagement Handbook for Chinese International Contractors (2021 Edition)-北京商道纵横信息科技有限责任公司,” 2021, View the Website.

និយមន័យ

ຖ່ານ, ນໍ້າມັນ ແລະ ແກ໊ສທຳມະຊາດ. ເຊື້ອເພີງເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໄດ້ມາຈາກຊາກພືດ ແລະ ສັດບູຮານ.

ប្រភព

Adapted from Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), “OECD Glossary of Statistical Terms - Fossil Fuels Definition,” 2001, View the Website.

និយមន័យ

ຄອບຄຸມສະຖາບັນ, ນະໂຍບາຍ, ມາດຕະຖານ, ຂັ້ນຕອນການປະຕິບັດງານ ແລະ ໂຄງການລິເລີ່ມທີ່ລັດຖະບານ ແລະ ພົນລະເມືອງຂອງພວກເຂົານໍາໃຊ້ເພື່ອກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມສາມາດໃນການຄາດການ, ສະຖຽນລະພາບ ແລະ ຄວາມເປັນລະບົບລະບຽບຫຼາຍຂຶ້ນໃນການໂຕ້ຕອບຂອງພວກເຂົາຕໍ່ຄວາມທ້າທາຍຂ້າມປະເທດ.

ប្រភព

Adapted from United Nations (UN), "Global Governance and Global rules for Development in the Post-2015 Era," 2014, View the PDF.

និយមន័យ

ການນໍາໃຊ້ທັກສະວິຊາຊີບ, ຄວາມດຸໝັ່ນ, ຄວາມຮອບຄອບ ແລະ ການຄາດການທີ່ມີການຄາດໝາຍຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນຈາກຜູ້ຊ່ຽວຊານທີ່ມີທັກສະ ແລະ ປະສົບການ ເຊິ່ງມີສ່ວນຮ່ວມໃນພາລະໜ້າທີ່ປະເພດດຽວກັນພາຍໃຕ້ສະຖານະການດຽວກັນ ຫຼື ຄ້າຍຄືກັນທົ່ວໂລກ ຫຼື ໃນພາກພື້ນ. ຜົນໄດ້ຮັບຂອງການນໍາໃຊ້ດັ່ງກ່າວຄວນເຮັດໃຫ້ໂຄງການສາມາດນໍາໃຊ້ການປະຕິບັດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ເໝາະສົມທີ່ສຸດໃນສະຖານະການສະເພາະໂຄງການ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Enhancing AIIB's Accountability: The Project-Affected People's Mechanism," 2018, View the PDF.

និយមន័យ

ຮູບແບບການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາສັງຄົມທີ່ແນໃສ່ປະສິດທິພາບ, ຄວາມສະໝານສັນ ແລະ ຄວາມຍືນຍົງ. ມັນເປັນທີ່ຮັບຮູ້ໃນປະເທດຈີນ ແລະ ປະເທດອື່ນໆວ່າເປັນແນວໂນ້ມທີ່ສຳຄັນເຊິ່ງສອດຄ່ອງກັບການເນັ້ນຢໍ້າຂອງສາກົນກ່ຽວກັບການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ.

ប្រភព

Adapted from Baidu, “Green Development (绿色发展_百度百科),” 2021, View the Website.

និយមន័យ

ການເຕີບໂຕທີ່ມີປະສິດທິພາບໃນການນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ, ມີລັກສະນະສະອາດເນື່ອງຈາກມັນຫຼຸດຜ່ອນມົນລະພິດ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ມີລັກສະນະຫົດຍືດເນື່ອງຈາກມັນຮັບຜິດຊອບຕໍ່ໄພທຳມະຊາດ, ພ້ອມທັງບົດບາດໃນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ທຶນທຳມະຊາດໃນການປ້ອງກັນໄພພິພັດທາງກາຍະພາບ. ມັນກ່ຽວພັນກັບການເສີມສ້າງການເຕີບໂຕຂອງເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາ, ໃນຂະນະທີ່ຮັບປະກັນວ່າຊັບສິນທຳມະຊາດຈະສືບຕໍ່ໃຫ້ຊັບພະຍາກອນ ແລະ ການບໍລິການສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ສະຫວັດດີພາບຂອງພວກເຮົາອາໄສຢູ່.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF; Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), “What Is Green Growth and How Can It Help Deliver Sustainable Development? - OECD,” 2012, View the Website.

និយមន័យ

ແກ໊ສທີ່ກັກຄວາມຮ້ອນໄວ້ໃນບັນຍາກາດ ແລະ ເຮັດໃຫ້ດາວເຄາະຮ້ອນຂຶ້ນ. ແກ໊ສຫຼັກທີ່ຮັບຜິດຊອບສຳລັບປາກົດການເຮືອນກະຈົກລວມເຖິງກາກບານໄດອົກຊາຍ, ມີເທນ, ໄນຕຣັດອົກຊາຍ ແລະ ອາຍນໍ້າ (ເຊິ່ງທັງໝົດແມ່ນເກີດຂຶ້ນໂດຍທຳມະຊາດ) ແລະ ແກ໊ສທີ່ມີສ່ວນປະສົມຂອງຟລູອໍຣາຍ (ເຊິ່ງເປັນການສັງເຄາະ).

ប្រភព

Adapted from Melissa Denchak, “Greenhouse Effect 101,” Natural Resource Defense Council (NDRC), 2019, View the Website.

និយមន័យ

ຂະບວນການໃນການສື່ສານຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ຫຼື ການໃຫ້ຂໍ້ມູນທີ່ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈຜິດວ່າການດຳເນີນງານຂອງບໍລິສັດເປັນມິດຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ຍືນຍົງ. 

ប្រភព

Adapted from Khanyi Mlaba, “Greenwashing: What Is It and How to Avoid It,” Global Citizen, 2021, View the Website.

និយមន័យ

ຫົວໜ່ວຍທາງບົກ, ນໍ້າຈືດ ຫຼື ທະເລ ຫຼື ເສັ້ນທາງບິນທີ່ຮອງຮັບການເຕົ້າໂຮມກັນຂອງສິ່ງມີຊີວິດ ແລະ ປະຕິກິລິຍາຂອງພວກມັນກັບສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ບໍ່ມີຊີວິດ. ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສອາດມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນໃນຄວາມອ່ອນໄຫວຂອງພວກມັນຕໍ່ຜົນກະທົບ ແລະ ໃນຄຸນຄ່າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສັງຄົມຄິດວ່າເປັນຂອງພວກມັນ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ການເນັ້ນຢໍ້າໃໝ່ຂອງລັດຖະບານຈີນທີ່ໃຫ້ບູລິມະສິດກັບຄຸນນະພາບຂອງການພັດທະນາ ແລະ ການໃຫ້ປະຊາຊົນມີຊີວິດທີ່ດີຂຶ້ນ. ໂດຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການປ່ຽນແປງຈາກການພະຍາຍາມເຕີບໂຕໂດຍໄວ, ລັດຖະບານຈີນຢືນຢັນວ່າໃນຕອນນີ້ຕົນມຸ່ງໝັ້ນໃນຄວາມກ້າວໜ້າທີ່ມີປະຊາຊົນເປັນສູນກາງ, ພ້ອມທັງການພັດທະນາແບບນະວັດຕະກຳ, ມີການປະສານງານກັນ, ສີຂຽວ ແລະ ເປີດກວ້າງ ແລະ ການພັດທະນາແບບກວມລວມ

ប្រភព

Adapted from The State Council Information Office of The People's Republic of China, "Xi Jinping on China's high-quality development," 2021, View the Website.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືເພື່ອລະບຸ, ວິເຄາະ ແລະ ຄວບຄຸມໄພອັນຕະລາຍທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການມີຢູ່ຂອງສານ ແລະ ສະພາບການອັນຕະລາຍໃນສະຖານທີ່ໂຄງການ. ຜູ້ສະໜອງທຶນອາດຕ້ອງການການປະເມີນໄພອັນຕະລາຍສຳລັບໂຄງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບສານໄວໄຟ, ສານລະເບີດ, ສານກໍ່ໃຫ້ເກີດປະຕິກິລິຍາ ແລະ ສານພິດໃດໜຶ່ງເມື່ອພວກມັນປາກົດຢູ່ໃນສະຖານທີ່ໃນປະລິມານທີ່ຫຼາຍກວ່າລະດັບເກນສະເພາະ. ສຳລັບໂຄງການໃດໜຶ່ງ, ລາຍງານການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ອາດປະກອບມີການປະເມີນໄພອັນຕະລາຍເທົ່ານັ້ນ. ໃນກໍລະນີອື່ນໆ, ການປະເມີນນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເອກະສານ ESIA.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ຕາຕະລາງໂຄງການທີ່ລະບຸການປະຕິບັດງານ ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບທີ່ສະເພາະທີ່ຕ້ອງປະຕິບັດພາຍໃນກອບເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ລ່ວງໜ້າໃນລະຫວ່າງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການ ແລະ ການດຳເນີນງານ. 

និយមន័យ

ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ສັງຄົມທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກໂຄງການ ແລະ ເກີດຂຶ້ນພາຍຫຼັງ ຫຼື ຢູ່ຫ່າງອອກຈາກຜົນກະທົບໂດຍກົງແຕ່ຍັງສາມາດຄາດການໄດ້ຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນ. ມັນບໍ່ລວມເຖິງຜົນປະໂຫຍດຊັກຈູງ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ສັງຄົມໃນພື້ນທີ່ ແລະ ຊຸມຊົນຈາກການພັດທະນາທີ່ບໍ່ໄດ້ມີເຈດຕະນາໃຫ້ເກີດຂຶ້ນແຕ່ສາມາດຄາດການໄດ້ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນຈາກໂຄງການ. ມັນອາດເກີດຂຶ້ນຫຼັງຈາກທີ່ໄລຍະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການສຳເລັດ ແລະ/ຫຼື ໃນສະຖານທີ່ຕັ້ງອື່ນ. 

ប្រភព

Adapted from Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF.

និយមន័យ

ເອກະສານທີ່ປະເມີນ ແລະ ອະທິບາຍຜົນກະທົບຂອງໂຄງການທີ່ສະເໜີໃນເບື້ອງຕົ້ນ ແລະ ສະເໜີມາດຕະການຫຼຸດຜ່ອນທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ. ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ, ມັນຈະຖືກຂຽນຂຶ້ນຜ່ານ ການກວດສອບໂຄງການ ແລະ ບົ່ງບອກປະເພດຂອງການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ທີ່ອາດຈຳເປັນຕ້ອງມີສຳລັບໂຄງການ.

ប្រភព

Adapted from Food and Agricultural Organization (FAO) of the United Nations (UN), “Chapter 3: EIA Process,” 1995, View the Website.

និយមន័យ

ຊະນິດທີ່ບໍ່ມີຕົ້ນກຳເນີດໃນພື້ນທີ່ (ຫຼື ຕ່າງຖິ່ນ) ໃນລະບົບນິເວດພາຍໃຕ້ການພິຈາລະນາ ແລະ ກໍ່ໃຫ້ເກີດອັນຕະລາຍ ຫຼື ມີທ່າອ່ຽງທີ່ຈະກໍ່ໃຫ້ເກີດອັນຕະລາຍຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບຂອງມະນຸດ ແລະ/ຫຼື ເສດຖະກິດ. 

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF; Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF.

និយមន័យ

ການວັດແທກສຳລັບຜູ້ຮັບເໝົາ, ນັກພັດທະນາ ແລະ ຜູ້ສະໜອງທຶນເພື່ອຕິດຕາມຄວາມຄືບໜ້າຂອງພວກເຂົາຕໍ່ຜົນໄດ້ຮັບສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທີ່ມີເຈດຕະນາໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ. ຕົວຊີ້ວັດເຫຼົ່ານີ້ສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ບໍລິສັດວັດແທກຜົນການປະຕິບັດງານຂອງພວກເຂົາໃສ່ຊຸດເປົ້າໝາຍ, ຈຸດປະສົງ ຫຼື ເພື່ອນຮ່ວມອຸດສາຫະກຳ.

ប្រភព

Adapted from Investopedia, "Key Performance Indicator," 2022, View the Website.

និយមន័យ

ພື້ນທີ່ທີ່ກຳນົດໄວ້ຕາມກົດໝາຍໃຫ້ປົກປ້ອງ ຫຼື ອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນ, ເຊິ່ງລວມເຖິງພື້ນທີ່ທີ່ລັດຖະບານສະເໜີສຳລັບການກຳນົດດັ່ງກ່າວ. 

ប្រភព

Adapted from Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືທີ່ນໍາໃຊ້ໂດຍທົ່ວໄປໃນການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ເຊິ່ງໃຫ້ວິທີການແຕ່ລະຂັ້ນເພື່ອແກ້ໄຂຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້: ຄາດການ ແລະ ຫຼົບຫຼີກຈາກຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບ; ຫຼຸດຂະໜາດ ຫຼື ຫຼຸດຈຳນວນຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບໃຫ້ຢູ່ໃນລະດັບທີ່ສາມາດຍອມຮັບໄດ້ ໃນກໍລະນີທີ່ບໍ່ສາມາດຫຼົບຫຼີກໄດ້; ຫຼຸດຜ່ອນຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ຫຼຸດຂະໜາດ ຫຼື ຫຼຸດຈຳນວນຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບ; ແລະ ຊົດເຊີຍ ຫຼື ຊົດໃຊ້ພວກມັນ ໃນກໍລະນີທີ່ຍັງຄົງມີຄວາມສ່ຽງ ຫຼື ຜົນກະທົບຄົງເຫຼືອ ແລະ ໃນກໍລະນີທີ່ເປັນໄປໄດ້ທາງເຕັກນິກ ແລະ ການເງິນ.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ພື້ນທີ່ທີ່ອາດປະກອບມີສັດສ່ວນຂະໜາດໃຫຍ່ຂອງຊະນິດພືດ ແລະ/ຫຼື ສັດທີ່ບໍ່ໄດ້ມີຕົ້ນກຳເນີດໃນພື້ນທີ່ ແລະ/ຫຼື ພື້ນທີ່ທີ່ກິດຈະກຳຂອງມະນຸດໄດ້ດັດສົມໜ້າທີ່ຫຼັກ ແລະ ອົງປະກອບຊະນິດຂອງພື້ນທີ່ຢ່າງສຳຄັນ. ຕົວຢ່າງ: ຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສອາດລວມເຖິງພື້ນທີ່ທີ່ຄຸ້ມຄອງສຳລັບກະສິກຳ, ການປູກປ່າໄມ້, ເຂດຊາຍຝັງທີ່ມີການປັບປຸງ ແລະ ພື້ນທີ່ຊຸ່ມນໍ້າທີ່ມີການປັບປຸງ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ພື້ນທີ່ທີ່ປະກອບດ້ວຍການເຕົ້າໂຮມກັນເພື່ອການຢູ່ລອດຂອງຊະນິດພືດ ແລະ/ຫຼື ສັດທີ່ມີຕົ້ນກຳເນີດໃນພື້ນທີ່ເປັນສ່ວນໃຫຍ່ ແລະ/ຫຼື ພື້ນທີ່ທີ່ກິດຈະກຳຂອງມະນຸດບໍ່ໄດ້ດັດສົມໜ້າທີ່ຫຼັກ ແລະ ອົງປະກອບຊະນິດຂອງພື້ນທີ່ຢ່າງສຳຄັນ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ການນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດທີ່ສຳຄັນຢ່າງຍືນຍົງ, ເຊັ່ນ: ດິນ, ນໍ້າ, ອາກາດ, ແຮ່ທາດ, ປ່າໄມ້, ການປະມົງ ແລະ ພືດ ແລະ ສັດສະເພາະທີ່ໃນປ່າ.

ប្រភព

Adapted from Manoj Kumar Jhariya, Arnab Banerjee, and Ram Swaroop Meena, “Chapter 1 - Importance of Natural Resources Conservation: Moving toward the Sustainable World,” in Natural Resources Conservation and Advances for Sustainability, ed. Manoj Kumar Jhariya et al. (Elsevier, 2022), 3–27.

និយមន័យ

ຜົນຕາມມາເພີ່ມເຕີມສຳລັບການອະນຸລັກທີ່ສາມາດບັນລຸໄດ້ໂດຍການສ້າງ ຫຼື ການປັບປຸງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສທຳມະຊາດ ແລະ ສຳຄັນ. ຜົນໄດ້ສຸດທິອາດຖືກບັນລຸຜ່ານການນໍາໃຊ້ລະດັບຊັ້ນການຫຼຸດຜ່ອນຢ່າງສົມບູນ ແລະ/ຫຼື ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂປຣແກຣມເພີ່ມເຕີມເພື່ອປັບປຸງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ປົກປ້ອງ ຫຼື ອະນຸລັກຊີວະນາໆພັນ.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF; Leeds City Council, "Achieving net gain for biodiversity - guidance for developers," 2020, View the Website.

និយមន័យ

ຈຸດທີ່ມີການສົມດຸນລະຫວ່າງຜົນເສຍ ແລະ ຜົນໄດ້ຂອງຊີວະນາໆພັນທີ່ກ່ຽວ້ຂອງກັບໂຄງການ ເຊິ່ງເປັນຜົນມາຈາກມາດຕະການທີ່ດຳເນີນການເພື່ອຫຼົບຫຼີກ ແລະ ຫຼຸດຂະໜາດຜົນກະທົບເຫຼົ່ານີ້; ດຳເນີນການຟື້ນຟູໃນສະຖານທີ່; ແລະ ຊົດໃຊ້ໃຫ້ກັບຜົນກະທົບຄົງເຫຼືອໃນລະດັບພູມິສາດທີ່ເໝາະສົມ.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ນະໂຍບາຍສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຄົນທີ່ສ້າງມົນລະພິດ ຫຼື ຄວາມເສຍຫາຍເປັນຜູ້ຈ່າຍຕົ້ນທຶນໃນການດຳເນີນມາດຕະການປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມມົນລະພິດ, ພ້ອມທັງການບັນເທົາຄວາມເສຍຫາຍອື່ນໆຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ. 

ប្រភព

Adapted from Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF; Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), "The Polluter-Pays Principle, OECD Analyses and Recommendations," 1992, View the PDF.

និយមន័យ

ສານມົນລະພິດທາງເຄມີທີ່ທັງເປັນອັນຕະລາຍ ແລະ ບໍ່ເປັນອັນຕະລາຍໃນສະພາບຂອງແຂງ, ຂອງແຫຼວ ຫຼື ແກ໊ສ. ມັນລວມເຖິງອົງປະກອບອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ການປ່ອຍຄວາມຮ້ອນສູ່ນໍ້າ, ການປ່ອຍສານມົນລະພິດຕໍ່ດິນຟ້າອາກາດໃນໄລຍະສັ້ນ ແລະ ໄລຍະຍາວ, ກິ່ນລົບກວນ, ສຽງ, ການສັ່ນສະເທືອນ, ລັງສີ, ພະລັງງານແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າ ແລະ ການສ້າງຜົນກະທົບທາງສາຍຕາທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ ເຊິ່ງລວມເຖິງແສງ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF.

និយមន័យ

ລວມເຖິງມາດຕະການຕ່າງໆທີ່ຖືກອອກແບບເພື່ອຫຼົບຫຼີກ ຫຼື ຫຼຸດຂະໜາດການປ່ອຍສານມົນລະພິດ, ເຊິ່ງລວມເຖິງສານມົນລະພິດຕໍ່ດິນຟ້າອາກາດໃນໄລຍະສັ້ນ ແລະ ໄລຍະຍາວ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ການບໍ່ນໍາໃຊ້ການຂາດຄວາມແນ່ນອນທາງວິທະຍາສາດຢ່າງສົມບູນເພື່ອເປັນເຫດຜົນໃຫ້ເລື່ອນມາດຕະການຕ່າງໆທີ່ປ້ອງກັນການຊຸດໂຊມຂອງສິ່ງແວດລ້ອມ ເຊິ່ງມີໄພຄວາມເສຍຫາຍທີ່ຮ້າຍແຮງ ຫຼື ບໍ່ສາມາດຍ້ອນກັບໄດ້ຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ.

ប្រភព

Adapted from Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF.

និយមន័យ

ການປະຕິບັດງານທີ່ສະເໜີຂຶ້ນເພື່ອປ້ອງກັນອຸປະຕິເຫດ, ເຫດການ ຫຼື ພາວະສຸກເສີນບໍ່ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນອີກຄັ້ງໃນລະຫວ່າງໄລຍະການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໂຄງການ ແລະ ໄລຍະດຳເນີນງານຂອງໂຄງການ. ເບິ່ງ ການກະກຽມ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນປະຕິບັດງານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບວິທີການປະຕິບັດງານເພື່ອການແກ້ໄຂທີ່ໄດ້ວາງແຜນ, ອະນຸມັດ, ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ຫຼື ການຕິດຕາມ.

និយមន័យ

ພື້ນທີ່ທີ່ມີທ່າອ່ຽງວ່າຈະໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກໂຄງການທີ່ສະເໜີ, ເຊິ່ງລວມເຖິງລັກສະນະເສີມຂອງໂຄງການ, ເຊັ່ນ: ລະບຽງການສົ່ງຕໍ່ກຳລັງໄຟຟ້າ, ທໍ່, ຄອງ, ອຸໂມງ, ການຍ້າຍສະຖານທີ່ຕັ້ງໃໝ່ ແລະ ເສັ້ນທາງເຂົ້າ, ພື້ນທີ່ຢືມ ແລະ ຖິ້ມແຮ່ທາດ ແລະ ຄ້າຍກໍ່ສ້າງ, ພ້ອມທັງການພັດທະນາທີ່ບໍ່ໄດ້ວາງແຜນກ່ອນ ເຊິ່ງມີການຊັກຈູງໂດຍໂຄງການ, ເຊັ່ນ: ການຕັ້ງຖິ່ນຖານໂດຍທຳມະຊາດ, ການຕັດໄມ້ ຫຼື ການປ່ຽນແປງກະສິກຳຕາມເສັ້ນທາງເຂົ້າ. ສຳລັບໂຄງການໂຄງສ້າງພື້ນຖານທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ກວ່າ ແລະ ຊັບຊ້ອນກວ່າ, ພື້ນທີ່ອິດທິພົນນີ້ອາດລວມເຖິງປະຊາຊົນ, ດິນ ແລະ ແອ່ງນໍ້າທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງ ຫຼື ຢູ່ຫ່າງຈາກສະຖານທີ່ໂຄງການທີ່ສະເໜີ. ຕົວຢ່າງ: ພື້ນທີ່ອິດທິພົນອາດລວມເຖິງລຸ່ມນໍ້າທີ່ໂຄງການຕັ້ງຢູ່; ເຂດປາກນໍ້າ ແລະ ຊາຍຝັງແຫ່ງໃດໜຶ່ງທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ; ພື້ນທີ່ນອກສະຖານທີ່ທີ່ຈຳເປັນສຳລັບຍົກຍ້າຍຈັດສັນ ຫຼື ບໍລິເວນຊົດເຊີຍ; ການໝຸນວຽນຂອງອາກາດ (ເຊັ່ນ: ບ່ອນທີ່ມົນລະພິດທາງອາກາດ ເຊັ່ນ: ຄວັນ ຫຼື ຂີ້ຝຸ່ນ ອາດເຂົ້າ ຫຼື ອອກຈາກພື້ນທີ່); ເສັ້ນທາງອົບພະຍົບຂອງມະນຸດ, ສັດປ່າ ຫຼື ປ່າ, ໂດຍສະເພາະບ່ອນທີ່ພວກມັນກ່ຽວຂ້ອງກັບສາທາລະນະສຸກ, ກິດຈະກຳເສດຖະກິດ ຫຼື ການອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມ; ແລະ ພື້ນທີ່ທີ່ນໍາໃຊ້ສຳລັບກິດຈະກຳການດຳລົງຊີວິດ (ເຊັ່ນ: ການລ່າສັດ, ການຫາປາ, ການກິນຫຍ້າ, ການເຕົ້າໂຮມ ແລະ ກະສິກຳ) ຫຼື ຈຸດປະສົງທາງສາສະໜາ ຫຼື ພິທີກຳທີ່ມີລັກສະນະເປັນປະເພນີ.

ប្រភព

Adapted from Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Enhancing AIIB's Accountability: The Project-Affected People's Mechanism," 2018, View the PDF; World Bank, “Ext Opmanual - OP 4.01, Annex A - Definitions,” 1999, View the Website.

និយមន័យ

ຂະບວນການສຳລັບການຕິດຕາມຄວາມຄືບໜ້າກ່ຽວກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ການປະຕິບັດຕາມແຜນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESMP). ຄວນຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບຜົນການປະຕິບັດງານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມຢູ່ອອນລາຍ ແລະ ໃນກອງປະຊຸມສາທາລະນະອື່ນໆ. ເບິ່ງ ການຕິດຕາມ ແລະ ການລາຍງານໂຄງການ ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບຂະບວນການນີ້.

និយមន័យ

ຂະບວນການສຳລັບການເກັບກຳຂໍ້ມູນເສັ້ນຖານ ແລະ ການກຳນົດບັນຫາທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດເພື່ອກວດສອບເພີ່ມເຕີມໃນການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA). ປະຊາຊົນທີ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ ແລະ ຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມລາຍອື່ນຄວນມີສ່ວນຮ່ວມໃນຂັ້ນຕອນນີ້. ເບິ່ງ ການກຳນົດຂອບເຂດໂຄງການ ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບຂະບວນການນີ້.

និយមន័យ

ຂະບວນການເພື່ອກຳນົດປະເພດ ການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງສຳລັບໂຄງການ. ຜູ້ສະໜອງທຶນ ແລະ ລັດຖະບານຂອງປະເທດເຈົ້າພາບມີເກນເງື່ອນໄຂຂອງພວກເຂົາເອງສຳລັບກວດສອບໂຄງການທີ່ສະເໜີ. ເບິ່ງ ການຈັດໝວດໝູ່ໂຄງການ ແລະ ການກວດສອບ ສຳລັບຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມ ກ່ຽວກັບຂະບວນການນີ້.

និយមន័យ

ຮັບປະກັນວ່າການປະເມີນ ຫຼື ກິດຈະກຳອື່ນໆເໝາະສົມສຳລັບລັກສະນະ ແລະ ຂະໜາດຂອງໂຄງການ ແລະ ສະທ້ອນຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນເຖິງລະດັບຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືທີ່ກວດສອບຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບຍຸດທະສາດ, ນະໂຍບາຍ, ແຜນການ ຫຼື ໂປຣແກຣມທີ່ສະເພາະ ຫຼື ມີຊຸດໂຄງການສຳລັບພາກພື້ນທີ່ສະເພາະ (ເຊັ່ນ: ພື້ນທີ່ເທດສະບານ, ລຸ່ມນໍ້າ ຫຼື ເຂດຊາຍຝັງ); ປະເມີນ ແລະ ປຽບທຽບຜົນກະທົບໃສ່ຜົນກະທົບຂອງຕົວເລືອກທີ່ເປັນທາງເລືອກ; ປະເມີດນລັກສະນະກົດໝາຍ ແລະ ສະຖາບັນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບ; ແລະ ສະເໜີມາດຕະການໃນວົງກວ້າງເພື່ອເສີມສ້າງການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມໃນພາກພື້ນ. ການປະເມີນໃນພາກພື້ນຈະໃຫ້ຄວາມສົນໃຈເປັນຢ່າງຍິ່ງກັບຜົນກະທົບສະສົມທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຂອງຫຼາຍກິດຈະກຳ ຫຼື ໂຄງການ ແຕ່ອາດບໍ່ລວມເຖິງການວິເຄາະສະເພາະສະຖານທີ່ຂອງໂຄງການທີ່ສະເພາະ. ໃນກໍລະນີເຫຼົ່ານີ້, ຜູ້ໃຫ້ຄຳປຶກສາສຳລັບການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ຄວນພັດທະນາຂໍ້ມູນປະກອບ.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ພະລັງງານຈາກແຫຼ່ງທີ່ມາ ຫຼື ຂະບວນການທຳມະຊາດທີ່ເຕີມເຕັມຢູ່ສະເໝີ. ແຫຼ່ງພະລັງງານເຫຼົ່ານີ້ລວມເຖິງພະລັງງານແສງຕາເວັນ, ພະລັງງານລົມ, ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນພາຍໃນໂລກ, ໄຟຟ້າພະລັງງານນໍ້າ, ພະລັງງານມວນຊີວະພາບ, ພະລັງງານຄວາມຮ້ອນພາຍໃນໂລກ ແລະ ພະລັງງານນໍ້າຂຶ້ນ-ລົງ ແລະ ຄື້ນ.

ប្រភព

Adapted from Lora Shinn, “Renewable Energy: The Clean Facts,” Natural Resources Defense Council (NRDC), 2022, View the Website.

និយមន័យ

ຜົນກະທົບທາງລົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ສັງຄົມທີ່ຄົງເຫຼືອຫຼັງຈາກການນໍາໃຊ້ມາດຕະການຫຼຸດຜ່ອນ.

ប្រភព

Adapted from Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF; SOAS, "Unit 1: Introduction to Environmental Impact Assessment (EIA)," accessed in 2022, View the Website.

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືເພື່ອຄາດຄະເນໂອກາດເກີດຂຶ້ນຂອງອັນຕະລາຍທີ່ເກີດຈາກການມີຢູ່ຂອງສະພາບການ ຫຼື ສານອັນຕະລາຍຢູ່ສະຖານທີ່ໂຄງການ. ຄວາມສ່ຽງສະແດງເຖິງໂອກາດເປັນໄປໄດ້ ແລະ ຄວາມສຳຄັນທີ່ອັນຕະລາຍທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນຈະກາຍເປັນຈິງ; ສະນັ້ນ, ການປະເມີນໄພອັນຕະລາຍມັກເກີດຂຶ້ນກ່ອນການປະເມີນຄວາມສ່ຽງ ຫຼື ທັງສອງຢ່າງຈະຖືກດຳເນີນການເປັນຢ່າງດຽວກັນ. ການປະເມີນຄວາມສ່ຽງແມ່ນວິທີການວິເຄາະທີ່ຫົດຍືດ, ວິທີການທີ່ເປັນລະບົບລະບຽບໃນການຈັດລະບົບ ແລະ ການວິເຄາະຂໍ້ມູນວິທະຍາສາດກ່ຽວກັບກິດຈະກຳທີ່ອາດເປັນອັນຕະລາຍ ຫຼື ກ່ຽວກັບສານທີ່ອາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມສ່ຽງພາຍໃຕ້ສະພາບການທີ່ກຳນົດໄວ້. ຜູ້ສະໜອງທຶນອາດຮຽກຮ້ອງການປະເມີນຄວາມສ່ຽງສຳລັບໂຄງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຈັດການ, ການເກັບຮັກສາ ຫຼື ການຖິ້ມສານ ແລະ ສິ່ງເສດເຫຼືອທີ່ອັນຕະລາຍ, ການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນ ຫຼື ວຽກງານກໍ່ສ້າງຂະໜາດໃຫຍ່ໃນສະຖານທີ່ຕັ້ງທີ່ບອບບາງຕໍ່ກິດຈະກຳແຜ່ນດິນໄຫວ ຫຼື ເຫດການທຳມະຊາດອື່ນໆທີ່ອາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍ. ສຳລັບໂຄງການທີ່ສະເພາະ, ລາຍງານການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ອາດປະກອບມີການປະເມີນຄວາມສ່ຽງເທົ່ານັ້ນ. ໃນກໍລະນີອື່ນໆ, ການປະເມີນນີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເອກະສານ ESIA.

ប្រភព

Adapted from World Bank, “Operational Manual - OP 4.01 -- Annex A,” 1999, View the Website; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ການປະເມີນໃນເບື້ອງຕົ້ນເພື່ອກຳນົດຂອບເຂດທີ່ເປັນໄປໄດ້ຂອງຜົນກະທົບຂອງໂຄງການຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ. ມັນຄວນຖືກດຳເນີນການໃນລະຫວ່າງ ການກຳນົດຂອບເຂດໂຄງການ ແລະ ຄວນລະບຸພື້ນຖານເຂັ້ມແຂງກ່ອນການກະກຽມ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ດ້ວຍລາຍລະອຽດເຊີງເລິກຍິ່ງຂຶ້ນ. 

និយមន័យ

ເຄື່ອງມືທີ່ກວດສອບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ຜົນກະທົບທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບຍຸດທະສາດ, ນະໂຍບາຍ, ແຜນການ ຫຼື ໂປຣແກຣມທີ່ສະເພາະ ຫຼື ຊຸດໂຄງການສຳລັບຂະແໜງການທີ່ສະເພາະ (ເຊັ່ນ: ພະລັງງານ, ການຂົນສົ່ງ ຫຼື ກະສິກຳ) ໃນພາກພື້ນ ຫຼື ທົ່ວປະເທດ; ປະເມີນ ແລະ ປຽບທຽບຜົນກະທົບໃສ່ຜົນກະທົບຂອງຕົວເລືອກທີ່ເປັນທາງເລືອກ; ປະເມີນລັກສະນະກົດໝາຍ ແລະ ສະຖາບັນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບບັນຫາ ແລະ ຜົນກະທົບ; ແລະ ສະເໜີມາດຕະການໃນຂອບເຂດທີ່ກວ້າງຂຶ້ນເພື່ອເສີມສ້າງການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມໃນຂະແໜງການ. ການປະເມີນຕາມຂະແໜງການຈະໃຫ້ຄວາມສົນໃຈເປັນຢ່າງຍິ່ງກັບຜົນກະທົບສະສົມຂອງຫຼາຍກິດຈະກຳ. ESIA ຕາມຂະແໜງການອາດຈຳເປັນຕ້ອງປະກອບດ້ວຍຂໍ້ມູນສະເພາະໂຄງການ ແລະ ສະຖານທີ່.

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF; Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB), "Environmental and Social Framework," 2021, View the PDF.

និយមន័យ

ພື້ນທີ່ທີ່ມີຄວາມສຳຄັນໃນລະດັບລະຫວ່າງປະເທດ, ລະດັບປະເທດ ຫຼື ລະດັບພາກພື້ນ, ເຊັ່ນ: ພື້ນທີ່ຊຸ່ມນໍ້າ, ປ່າທີ່ມີຄຸນຄ່າຊີວະນາໆພັນ, ພື້ນທີ່ທີ່ມີຄວາມໝາຍທາງບູຮານຄະດີ ຫຼື ວັດທະນະທຳ, ພື້ນທີ່ທີ່ມີຄວາມສຳຄັນສຳລັບຄົນພື້ນເມືອງ ຫຼື ກຸ່ມຄົນບອບບາງອື່ນໆ ແລະ ສວນສາທາລະລະດັບປະເທດ ແລະ ພື້ນທີ່ປົກປ້ອງຕາມກົດໝາຍ.

ប្រភព

Adapted from Equator Principles Association (EPA), "The Equator Principles 4," 2020, View the PDF.

និយមន័យ

ການຈຳກັດ ຫຼື ການຫຼຸດລົງຢ່າງຮ້າຍແຮງຂອງຄວາມສົມບູນຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ເຊິ່ງເກີດຂຶ້ນຈາກການປ່ຽນແປງຄັ້ງໃຫຍ່ ແລະ ໄລຍະຍາວໃນການນໍາໃຊ້ດິນ ຫຼື ນໍ້າ ຫຼື ການດັດສົມຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສຈົນຫຼຸດຄວາມສາມາດຂອງຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສໃນການຮັກສາໃຫ້ປະຊາກອນຊະນິດທີ່ມີຕົ້ນກຳນົດໃນພື້ນທີ່ຢູ່ລອດໄດ້. 

ប្រភព

Adapted from International Finance Corporation (IFC), "Performance Standards on Environmental and Social Sustainability," 2012, View the PDF.

និយមន័យ

ການກວດສອບຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມຢ່າງເປັນລະບົບລະບຽບ ເຊິ່ງເຊື່ອມໂຍງກັບນະໂຍບາຍ, ແຜນການ ຫຼື ໂປຣແກຣມ, ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວແມ່ນຢູ່ໃນລະດັບປະເທດແຕ່ຍັງສາມາດຢູ່ໃນລະດັບພາຍໃນປະເທດ. ການກວດສອບຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມຈະລວມເຖິງການພິຈາລະນາຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມໃນຂອບເຂດທີ່ຄົບຖ້ວນສົມບູນ. ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ, SESA ບໍ່ແມ່ນສະເພາະສະຖານທີ່ຕັ້ງ. ສະນັ້ນ, ພວກມັນຈຶ່ງຖືກກະກຽມຮ່ວມກັບການສຶກສາສະເພາະໂຄງການ ແລະ ສະຖານທີ່ທີ່ປະເມີນຄວາມສ່ຽງ ແລະ ຜົນກະທົບຂອງໂຄງການ. 

ប្រភព

Adapted from World Bank, "World Bank Environmental and Social Framework," Washington, DC, 2016, View the PDF.

និយមន័យ

ແບບຈຳລອງສຳລັບການຄິດກ່ຽວກັບອະນາຄົດທີ່ມີການສົມດຸນການພິຈາລະນາສິ່ງແວດລ້ອມ, ສັງຄົມ ແລະ ເສດຖະກິດເພື່ອພະຍາຍາມປັບປຸງຄຸນນະພາບຊີວິດ.


ລັດຖະບານຈີນຄິດຫາຄວາມຍືນຍົງດັ່ງຄວາມປອງດອງລະຫວ່າງສັງຄົມ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ຂັບເຄື່ອນຜົນໄດ້ຮັບທາງເສດຖະກິດ, ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ; ກ່ຽວຂ້ອງກັບການພັດທະນາສີຂຽວ; ແລະ ສົ່ງຜົນປະໂຫຍດຕໍ່ຄົນຮຸ່ນໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ໃນອະນາຄົດ.

ប្រភព

Adapted from United Nations Education, Scientific, and Cultural Organization (UNESCO), “Education for Sustainable Development | UNESCO,” accessed in 2022, View the Website; Chen Liu et al., “A Chinese Route to Sustainability: Postsocialist Transitions and the Construction of Ecological Civilization,” Sustainable Development 26, no. 6 (2018): 741–48.

និយមន័យ

ການພັດທະນາທີ່ບັນລຸຄວາມຕ້ອງການໃນປັດຈຸບັນໂດຍຫຼຸດຄວາມສາມາດຂອງຄົນຮຸ່ນໃນອະນາຄົດໃນການບັນລຸຄວາມຕ້ອງການຂອງພວກເຂົາ. ມັນໝາຍເຖິງຫຼາຍຂະບວນການ ແລະ ເສັ້ນທາງເພື່ອບັນລຸຄວາມຍືນຍົງ. ມັນມີສີ່ມິຕິທີ່ປະສານເຂົ້າກັນ: ສັງຄົມ, ສິ່ງແວດລ້ອມ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ເສດຖະກິດ ເຊິ່ງເຊື່ອມໂຍງກັນ, ບໍ່ໄດ້ແຍກອອກຈາກກັນ. 

ប្រភព

Adapted from United Nations Education, Scientific, and Cultural Organization (UNESCO), “Education for Sustainable Development | UNESCO,” accessed in 2022, View the Website.

និយមន័យ

ນໍາໃຊ້ໂດຍສະຫະປະຊາຊາດ (UN) ໃນປີ 2015 ໂດຍເປັນການຮຽກຮ້ອງໃຫ້ດຳເນີນການຢ່າງເປັນສາກົນເພື່ອສິ້ນສຸດຄວາມທຸກຍາກ, ປົກປ້ອງດາວເຄາະ ແລະ ຮັບປະກັນວ່າພາຍໃນປີ 2030, ປະຊາຊົນທຸກຄົນຈະໄດ້ຮັບຄວາມສະຫງົບສຸກ ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ. 17 ເປົ້າໝາຍຄອບຄຸມສາມມິຕິຂອງຄວາມຍືນຍົງ: ສັງຄົມ, ເສດຖະກິດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ.

ប្រភព

Adapted from United Nations Development Programme (UNDP), “Sustainable Development Goals | United Nations Development Programme,” 2016, View the Website.

និយមន័យ

ເອກະສານທີ່ກຳນົດລັກສະນະທັງໝົດຂອງວິທີການທີ່ຜູ້ໃຫ້ຄຳປຶກສາສຳລັບການປະເມີນຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESIA) ຈະກະກຽມ ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ESIA. ໂດຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ການກຳນົດຂອບເຂດໂຄງການ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ມັນສະຫຼຸບຄຸນລັກສະນະຫຼັກຂອງໂຄງການ, ລະບຸຂໍ້ກຳນົດ, ກຳນົດສ້າງຜົນກະທົບ ແລະ ຄວາມສ່ຽງຫຼັກທີ່ຈະຄອບຄຸມໃນການປະເມີນ, ສະເໜີເຄື່ອງມື ແລະ ວິທີການສຳລັບການປະເມີນ, ສະເໜີທາງເລືອກໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ລະບຸປະເພດຂອງການປຶກສາຫາລືລະຫວ່າງຜູ້ຖືຜົນປະໂຫຍດຮ່ວມທີ່ຈະດຳເນີນການ ແລະ ກຳນົດງົບປະມານ ແລະ ຕາຕະລາງສຳລັບການກະກຽມ ESIA ແລະ ແຜນການຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມ (ESMP)

ប្រភព

Adapted from International Union for Conservation of Nature (IUCN), "Environmental & Social Management System (ESMS)," 2016, View the PDF; International Union for Conservation of Nature (IUCN), "Environmental and Social Impact Assessment," 2020, View the PDF.

និយមន័យ

ຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ຫຼື ສັງຄົມທີ່ຂະຫຍາຍໄປຫາຫຼາຍປະເທດ, ຢູ່ນອກເໜືອປະເທດເຈົ້າພາບຂອງໂຄງການ. ມັນລວມເຖິງຜົນກະທົບໃນພາກພົ້ນແຕ່ບໍ່ໄດ້ກວມເອົາຜົນກະທົບທີ່ມີລັກສະນະເປັນສາກົນ.

ប្រភព

Adapted from Asian Development Bank (ADB), "Environment Safeguards: A Good Practice Sourcebook Draft Working Document," 2012, View the PDF.